Duitsland kent geen vaste startdatum voor winterbanden, ook niet in de herfstvakantie van oktober 2026. Er geldt een situatieve winterbandenplicht: je moet winterbanden hebben op het moment dat er sneeuw, ijzel, ijs of sneeuwmodder op de weg ligt. Ga je in oktober naar de Eifel, het Sauerland of het Zwarte Woud, dan is de kans op winterse omstandigheden op hoogte al reëel. Rij je op zomerbanden en wordt het glad, dan riskeer je een boete vanaf 60 euro en een punt in Flensburg. Belangrijk detail: sinds 1 oktober 2024 tellen alleen nog banden met het Alpine-symbool (het bergje met de sneeuwvlok) als winterband. Banden met alleen de aanduiding M+S zijn in Duitsland niet meer toegestaan bij winterweer.
Wat "situatief" in de praktijk betekent
De Duitse regel kijkt niet naar de kalender maar naar de weg. Is het droog en 12 graden, dan mag je in december op zomerbanden rijden. Ligt er op 15 oktober sneeuw op de Feldberg, dan moet je op dat moment winterbanden onder de auto hebben. Wie op zomerbanden de weg op gaat terwijl het glad is, overtreedt de regel, ook als je maar een kort stukje rijdt.
Voor een vakantie in oktober betekent dit dat je een inschatting moet maken. In het vlakke noorden en westen van Duitsland is sneeuw in oktober zeldzaam. In de Alpen, de Beierse bossen, het Ertsgebergte en de hoger gelegen delen van het Zwarte Woud en het Harzgebergte komt de eerste sneeuw regelmatig in de tweede helft van oktober. Ga je daarheen, dan is het verstandig om vóór vertrek te wisselen.
Welke banden zijn toegestaan
Alleen nog het Alpine-symbool
Tot 30 september 2024 gold een overgangsregeling waarbij oude M+S-banden nog werden geaccepteerd. Die periode is voorbij. In de winter van 2026 moet elke band die je als winterband gebruikt het Alpine-symbool op de zijkant hebben, ook wel 3PMSF genoemd (three peak mountain snowflake). Controleer dat even op je huidige set: banden van vóór 2018 hebben soms alleen M+S en zijn dus niet meer geldig.
All-season banden
Vierseizoenenbanden met het Alpine-symbool voldoen aan de Duitse eis. Zonder dat symbool tellen ze als zomerband. Voor wie alleen in de herfstvakantie en met kerst naar Duitsland gaat, is een goede all-season band met sneeuwvlok vaak de praktischste oplossing.
Profieldiepte
Wettelijk is 1,6 millimeter het minimum, maar de ADAC en de meeste verhuurders adviseren minimaal 4 millimeter voor winterbanden. Onder die 4 millimeter neemt de grip op sneeuw sterk af.
De boetes op een rij
Rij je op zomerbanden bij winterse omstandigheden, dan kost dat 60 euro en één punt. Hinder je daarbij het verkeer, bijvoorbeeld omdat je op een helling blijft staan, dan wordt het 80 euro en een punt. Bij gevaarzetting is het 100 euro, en bij een ongeval 120 euro, telkens met een punt. Ook de kentekenhouder kan een boete van 75 euro krijgen als hij de auto op zomerbanden laat rijden. Bij schade kan je verzekeraar bovendien een deel van de uitkering weigeren omdat je niet aan de wettelijke eisen voldeed.
Hoe zit het in de buurlanden
Rijd je door naar Oostenrijk, dan geldt daar wel een vaste periode: van 1 november tot 15 april zijn winterbanden verplicht bij winterse omstandigheden, en de boetes lopen daar op tot 5.000 euro. Ook in Oostenrijk is het Alpine-symbool sinds 2024 de norm. In Zwitserland is er geen formele plicht, maar ben je aansprakelijk bij een ongeval op zomerbanden. In Frankrijk is er sinds 2021 de Loi Montagne: in aangewezen berggemeenten zijn winterbanden of kettingen verplicht van 1 november tot 31 maart. Ga je in oktober naar Duitsland en rijd je door naar Tirol, dan zit je met Alpine-banden dus overal goed.
Zo bereid je de auto voor op de herfstvakantie
Plan het wisselen van de banden in de eerste of tweede week van oktober als je naar een bergachtig deel van Duitsland gaat; de bandenspecialist zit dan nog niet vol. Check de sneeuwvlok op de zijkant, meet het profiel en kijk of de bandenspanning klopt bij lagere temperaturen. Leg voor de zekerheid sneeuwkettingen in de kofferbak als je boven de 800 meter komt; op sommige bergwegen wordt kettingplicht met een blauw bord aangegeven en dan helpen winterbanden alleen niet. Blijf je in het vlakke deel van Duitsland, bijvoorbeeld rond Berlijn of Hamburg, dan kun je in oktober meestal nog op zomerbanden, maar houd de dag voor vertrek de weersverwachting in de gaten. Zodra er nachtvorst en neerslag samenkomen, ben je op zomerbanden in overtreding.
